Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập


* index * search * visitor center *

Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập

Bẩy bước viết các bài tập

Sắp xếp và chuẩn bị trước khi viết

Các quyến sách cũng
có số phận riêng
Terentianus Maurus,
năm 200 sau Công nguyên,
người La Mă

Bài tập trước khi viết cần có từ chính, ngữ nghĩa và mẫu câu bạn cần t́m trước khi viết nháp và có thể bạn sẽ vượt qua “đoạn tắc của người viết.”

  • Tập trung trí tuệ
    loại bỏ các yếu tố sao nhăng khi bắt đầu nghĩ các ư tưởng của chủ đề
  • Giới hạn và xác định các chủ đề trong bài viết
    bắt đầu quá tŕnh t́m kiếm dịch sang ngôn từ của bạn.
  • Phát triển cấu trúc lôgic và trật tự chủ đề mà bạn cần viết.
    Điều này giúp cho bản bài luận của bạn có ngôn từ và h́nh ảnh yêu thích. Bạn có thể đánh giá, lập luận và/hoặc phát triển trong phần viết nháp. Tuy nhiên những bài luận tổng hợp hay bài có chủ đề thay đổi, bạn cần linh hoạt phát triển và xây dựng lập luận phù hợp. Một số chủ đề có thể phát triển, một số không, một số cần xem lại.
  • Đưa ra một văn cảnh “bài viết” sẽ giúp bạn xác định rơ chủ đề hơn, đặt ra mốc thời gian hợp lư và phát hiện ra thông tin c̣n thiếu, v.v…

Bốn bài tập trước khi viết:

Tập trung viết tự do

  1. Dùng một tờ giấy hay máy tính và đặt thời gian từ 5 - 15 phút
  2. Tóm tắt chủ đề bằng một cụm từ hay một câu;
    tạo tư duy thoải mái
  3. Viết bất cứ điều ǵ khi bạn nghĩ ra, theo chủ đề hoặc tự do trong một khoảng thời gian bạn ấn định,
  4. Không tạm dừng, không dừng, không quá vội; chỉ viết nhanh
  5. Không xem lại
    hăy viết ra tất cả cho tới khi hoàn thành
  6. Hết thời gian viết, xem lại từ đầu:
    Chỉnh lại cụm từ chủ đề ban đầu
    Nhắc lại một từ, cụm từ hay một ư quan trọng hay cảm xúc của đoạn văn.
  7. Đánh giá:
    có từ ngữ hay ư tưởng bạn thể hiện được chủ đề không?
    Có ư chính và các ư phát triển không?

Động năo tư duy:

  1. Dùng một tờ giấy trắng hay máy tính và đặt thời gian từ 5 - 15 phút
  2. Tóm tắt chủ đề bằng một cụm từ hay một câu;
    tư duy thoải mái
  3. Viết xuống mọi điều bạn nghĩ để tạo ra một ḍng ư tưởng:
    • Nghĩ các ư tưởng liên quan đến chủ đề này, càng sáng tạo càng tốt:có thể lộn xộn nhưng làm bạn thích thú; loại bỏ ư nghĩ vô nghĩa
    • Đặt câu hỏi và t́m câu trả lời cho chủ đề, dù là câu hỏi lạ: tại sao ta lại làm điều này? Điều ǵ làm bạn thích thú? Tại sao tôi không thích điều này?Mầu ǵ? Bạn bè sẽ b́nh luận điều đó thế nào?
  4. Đánh giá:
    có từ ngữ hay ư tưởng bạn thể hiện được chủ đề không?
    Có ư chính và các ư phát triển không?

Lập bản đồ tư duy

  1. Nghĩ về từ chủ chốt hay biểu tượng thể hiện ư tưởng hay ư nghĩa
  2. Cần bút ch́ (bạn sẽ tẩy được!) và giấy trắng (không ḍng kẻ), giấy to hay dùng bảng đen và phấn (mầu)
  3. Viết xuống từ quan trọng nhất hay biểu tượng ở tâm tờ giấy.
    Nghĩ về từ đó; khoanh tṛn lại.
  4. Viết các từ quan trọng khác ngoài ṿng tṛn.
    Vẽ các ṿng tṛn phía quanh các từ đó và dùng mũi tên để nối chúng lại
    (nghĩ mối quan hệ giống như sơ đồ một trang web)
    Để các phần trống để bạn phát triển bản đồ
    • Phát triển mở rộng
    • giải thích
    • các hành động
  5. Làm nhanh
    không cần phân tích khi làm
  6. Sửa lại giai đoạn đầu tiên
    Cân nhắc mối quan hệ giữa các yếu tố bên ngoài với trung tâm,
    Tẩy xóa và thay thế bằng những từ ngắn cho các ư tưởng chính
    Sắp xếp lại theo trật tự quan trọng để gần nhau để tổ chức tốt hơn
    Liên kết các ư tưởng bằng những từ để làm rơ mối quan hệ.
  7. Tiếp tục phát triển
    Tự do và thêm nhanh vào các từ và ư tưởng quan trọng khác. (bạn luôn có thể tẩy xóa!)
    Nghĩ khác thường: dán các tờ giấy vào với nhau để phát triển bản đồ; bỏ đi các đường viền
    Phát triển theo hướng chủ đề bạn đă chọn – đừng hạn chế về kích cỡ của tờ giấy.
    Khi bạn mở rộng bản đồ, có nghĩa là càng chi tiết và cụ thể hơn

Liệt kê và dàn ư

Đây là khâu tổng quát tŕnh tự và cấu trúc trong t́m kiếm thông tin và cập theo lịch tŕnh. Bạn có thể lập dàn ư để tổ sắp xếp các ư chính từ việc viết tự do, động năo hay bản đồ tư duy:

  1. Sắp xếp chi tiết hay chủ đề, thường không dùng dấu phẩy hay câu hoàn chỉnh
  2. Liệt kê chủ đề và cụm từ theo cấu trúc tương tự hay song song (các chủ ngữ, động từ, v.v.)
  3. Sắp chủ đề theo trật tự thời gian và tầm quan trọng. Xác định xem “tầm” quan trọng của chúng. Các chi tiết có cùng tầm quan trọng sẽ có chung một cấp độ

Ví dụ (dùng trang web này):

Cẩm Nang và Chiến Lược Học Tập

I. Chuẩn bị học

  1. Học
  2. Quản lư thời gian
  3. Đặt mục tiêu/lập thời gian biểu

II. Studying

  1. Tư duy sáng tạo
  2. Nhớ
  3. Sắp xếp dự án

III. Viết Luận

  1. Điều cơ bản của bài luận
    1. Chuẩn bị viết
      1. Khái niệm
      2. Chuẩn bị cơ bản
      3. Bài tập
      4. ...
    2. Viết nháp
      1. Khái niệm
      2. Viết nháp ban đầu
      3. Bài tập
      4. ...
    3. ...
  2. Các loại bài viết
    1. Bài luận 5 đoạn
    2. Bài luận cho lớp văn học
    3. Bài luận giải thích
    4. Bài luận thuyết phục
    5. ....

Viết tự do:
Elbow, Peter, Cuốn Viết Không Cần Giáo Viên, Báo Đại Học Oxford, 1975 (về viết tự do)

Động năo:
JPB Creative, Hướng dẫn Các Bước Động năo, http://www.jpb.com/creative/brainstorming.html, ngày 15 tháng 11 năm 2000.

Bản đồ tư duy:
Landsberger, Joe, Bản đồ tư duy cho học tập, http://www.studygs.net/mapping.htm, ngày 16 tháng 11 năm 2000.

Dàn bài:

Thành viên dịch Tomson Nguyen tác giả cuốn Dám Thay Đổi

Được dịch sang Tiếng Việt bởi Nguyễn Thanh Hương, sinh viên trường Lafayette College, Pennsylvania, Hoa Kỳ, thực tập sinh của Quỹ Giáo dục Hoa Kỳ- Đông Dương (US-Indochina Educational Foundation) dưới sự giúp đỡ tài chính của Quỹ Freeman Assist và sự hướng dẫn của Giáo sư Mark Ashwill. Ngoài ra, còn có sự tham gia của Đào Tú Anh (Hà Nội) và Trần Hà Hải (Thành Phố Hồ Chí Minh).

“Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập” là một trang web giáo dục được lập ra và duy trì bởi Joe Landsberger . Những lời khuyên trong cẩm nang này được các học sinh sinh viên trên nước Mỹ và thế giới sử dụng rộng rãi. Trang web này được cập nhật lần cuối vào ngày 02-11-2005. Quyền tái bản được bảo đảm nếu tái bản dưới dạng copy miễn phí, in ấn, và phân phát dưới hình thức giáo dục phi thương mại với mục đích giáo dục rõ ràng. Không cần thiết phải ghi đường link đến trang web. Xin chỉ lưu ý trang web vẫn đang tiếp tục nâng cấp thường xuyên. Vì lý do đó, xin không đăng tải nội dung trang web này trên mạng Internet mà không xin phép.”